Dùng chất gây ung thư sản xuất bún

Kết quả xét nghiệm phát hiện 2 cơ sở sản xuất bún trên địa bàn TX.Tây Ninh có chất huỳnh quang (Tinopal), một loại hóa chất có khả năng gây ung thư.

Sử dụng huỳnh quang làm sáng bóng thực phẩm rất hại cho cơ thể vì nó chứa nhiều tạp chất, nhất là các kim loại nặng. Nếu sử dụng lâu dài, các tồn dư kim loại nặng sẽ tích tụ lại trong cơ thể ảnh hưởng lên gan, thận, thần kinh, gây ra các bệnh mãn tính, khiến người hay mệt mỏi, uể oải, nguy cơ gây ung thư Bác sĩ Trần Văn Ký, Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm VN

Gần đây, dư luận tại TX.Tây Ninh (tỉnh Tây Ninh) cho rằng một số cơ sở ở phường 4 sử dụng hóa chất độc hại để sản xuất bún. Đầu tháng 5.2013, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PC49) Công an Tây Ninh phối hợp các ngành chức năng tiến hành kiểm tra một số cơ sở sản xuất bún, hủ tiếu, bánh canh ở KP.2, P.4, phát hiện nhiều cơ sở không có giấy phép kinh doanh, không có giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.
Đáng lưu ý, tại cơ sở của ông Võ Văn Ánh, đoàn kiểm tra lấy 3 mẫu gồm nước luộc bún, bột đã khuấy trộn, hóa chất thu tại kho nguyên liệu gồm 200 gr màu vàng chanh và 420 gr bột màu trắng đem xét nghiệm. Kết quả, chất màu vàng chanh là chất tẩy trắng (huỳnh quang - Tinopal), còn chất bột màu trắng là chất chống mốc (Sodium benzoat); mẫu nước bột trộn gạo đã khuấy làm bún dương tính với chất tẩy trắng. Ông Ánh khai cơ sở của ông hoạt động từ tháng 10.2007 đến nay, trong quá trình sản xuất có sử dụng hóa chất chống mốc, tẩy (bột màu vàng chanh) để tẩy trắng bún.
Tại cơ sở của ông Trần Văn Cương, đoàn kiểm tra cũng lấy 3 mẫu gồm nước luộc bún, bột đã khuấy trộn, hóa chất thu tại kho nguyên liệu gồm một bịch bột màu vàng chanh và 2 bịch bột màu trắng. Kết quả xét nghiệm chất màu vàng chanh là huỳnh quang, một bịch bột trắng là Sodium benzoat và bịch còn lại là hàn the (solium tetraborate); mẫu nước bột trộn gạo đã khuấy làm bún dương tính với chất tẩy trắng. Ông Cương khai cơ sở của ông hoạt động từ năm 2009, đến năm 2010 trong quá trình sản xuất có cho thêm chất tẩy trắng và chống mốc vào bún ở công đoạn quậy bột...
Cả hai cơ sở trên có quy mô khoảng 400 - 500 kg bún/ngày, cung cấp cho các chợ ở địa phương. Sau khi có kết quả xét nghiệm, PC49 đang củng cố hồ sơ để xử lý 2 cơ sở vi phạm.
Gây hại cho gan, thận, thần kinh...
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Huỳnh Mai, Phó chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM, Tinopal là chất cấm dùng trong thực phẩm. Chất này chỉ dùng trong ngành công nghiệp để tạo màu óng ánh, chẳng hạn người ta sử dụng Tinopal trong sản xuất sơn để sơn có màu óng ánh, đẹp. Thường các cơ sở sử dụng Tinopal trong sản xuất bún tươi để sợi bún có màu sáng óng ánh. Hàn the cũng bị cấm dùng trong thực phẩm. Với Sodium benzoat, Thông tư 27 của Bộ Y tế xem đây là chất phụ gia thực phẩm, nhưng chỉ cho phép sử dụng vào một số nhóm thực phẩm, nhưng với nhóm tinh bột như bún thì không được sử dụng. “Như vậy, cả 3 hóa chất phụ gia nói trên không được phép dùng trong chế biến bún tươi”, bác sĩ Huỳnh Mai khẳng định.

Một số hóa chất mà cơ quan chức năng thu giữ các cơ sở sản xuất bún ở Tây Ninh - Ảnh: Ngọc Hà

Còn bác sĩ Trần Văn Ký, Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm VN, cho biết sử dụng huỳnh quang làm sáng bóng thực phẩm rất hại cho cơ thể vì nó chứa nhiều tạp chất, nhất là các kim loại nặng. Nếu sử dụng lâu dài, các tồn dư kim loại nặng sẽ tích tụ lại trong cơ thể ảnh hưởng lên gan, thận, thần kinh, gây ra các bệnh mãn tính, khiến người hay mệt mỏi, uể oải, nguy cơ gây ung thư. Hàn the là chất không được phép có trong thực phẩm. Hàn the khi vào cơ thể, không đào thải hết mà tích tụ lại làm cơ thể mệt mỏi, chán ăn, trẻ chậm phát triển, ảnh hưởng đến gan, thận... Tuy nhiên, nhiều cơ sở sản xuất bún, phở vẫn dùng hàn the để sản phẩm dai, giòn. Tại TP.HCM, trước đây Sở Y tế TP cũng có lần kiểm tra cơ sở sản xuất bún tươi, tuy nhiên không phát hiện việc sử dụng chất huỳnh quang làm sáng bóng bún, mà phát hiện có sử dụng chất Sodium benzoat.

Ngọc Hà - Minh Nhật - Thanh Tùng

Giảm thiểu thức ăn chế biến sẵn để phòng bệnh ung thư đường tiêu hóa

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có đến 35% bệnh nhân ung thư do nguyên nhân liên quan đến chế độ ăn uống, 97% trong số đó mắc ung thư đường tiêu hóa – nguyên nhân gây tử vong hàng đầu với bệnh nhân ung thư, phổ biến nhất là các bệnh ung thư dạ dày, đại tràng và trực tràng.

Theo thống kê của Globocan (một dự án của Tổ chức nghiên cứu Bệnh ung thư Toàn cầu), số người bị mắc bệnh ung thư đường tiêu hóa tại Việt Nam mỗi năm là gần 13.000 người, trong đó gần 9.000 người bị ung thư dạ dày.
Năm 2000, nhà nghiên cứu Nguyễn Công Khẩn đã khuyến cáo về chất aflatoxin, nguyên nhân gây ung thư tự nhiên có rất nhiều trong các món ăn khô như gạo, mực khô, cá khô, chè khô, mộc nhĩ, nấm hương, măng khô, đậu phộng rang…
Nghiên cứu cho thấy, gạo và các thức ăn khô này sau năm ngày không được bảo quản ở điều kiện tiêu chuẩn sẽ xuất hiện nấm mốc chứa chất gây ung thư mà mắt thường không nhìn thấy được.
Thí nghiệm của một nhóm các chuyên gia Thụy Điển cho thấy chất gây ung thư tự nhiên còn có nhiều trong các loại thức ăn được chế biến ở nhiệt độ cao. Khi rán thịt bò từ nhiệt độ 120oC trở lên, chất dinh dưỡng trong thịt sẽ nhanh chóng chuyển thành các chất hóa học trong đó có acrylamid, một chất gây ung thư.
Ngoài ra, các loại thực phẩm ướp muối, hun khói, lên men cũng là nguyên nhân gây ung thư đường tiêu hóa do có chứa chất nitrosamine.

Nội soi là phương pháp tầm soát ung thư đường tiêu hóa hiệu quả

Ngoài nguyên nhân về chế độ ăn uống, ung thư đường tiêu hóa còn do các nguyên nhân sau:

(1) Hút thuốc lá và nghiện rượu: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư thực quản, dạ dày và tụy, còn nghiện rượu có liên quan đến ung thư gan và tụy.
(2) Gien di truyền: Người từ 50 tuổi trở lên có người thân cùng huyết thống bị ung thư nên cảnh giác với căn bệnh này. Người da trắng có nguy cơ bị ung thư đại tràng, trực tràng cao hơn, trong khi người châu Á thường có nguy cơ bị ung thư dạ dày.
(3) Bệnh lý tiền ung thư: bệnh viêm gan, viêm tụy, viêm nhiễm đường ruột, bệnh Crohn…
Điều trị ung thư đường tiêu hóa là sự kết hợp giữa ba phương pháp chính: phẫu thuật, xạ trị và hóa trị, trong đó phẫu thuật là phương pháp điều trị chủ yếu. Cũng giống như các bệnh ung thư khác, ung thư đường tiêu hóa càng được điều trị sớm càng có hiệu quả.
Hầu hết các loại ung thư phải trải qua một quá trình thay đổi tiền ác tính trước khi ung thư phát triển, việc điều trị bệnh bắt đầu ngay từ lúc còn ở giai đoạn tiền ung thư sẽ thực sự ngăn chặn được ung thư hình thành.
Vì vậy, chúng ta nên đến bác sĩ chuyên khoa để kiểm tra kịp thời khi có các triệu chứng đầy bụng, khó tiêu hoặc chảy máu đường tiêu hóa kéo dài. Việc khám bệnh định kỳ và nội soi tiêu hóa tầm soát ung thư là điều cần thiết với người từ 50 tuổi trở lên, nhất là những ai có người thân trong gia đình bị ung thư.

Ung thư đường tiêu hóa nói riêng và ung thư nói chung được khuyến cáo là một căn bệnh mà việc điều trị tốn nhiều thời gian và chi phí.

Vì vậy, chúng ta nên chú ý việc phòng ngừa bệnh bằng cách tránh hút thuốc, không uống nhiều rượu, giảm thiểu ăn các thực phẩm có chất bảo quản, thức ăn đã qua chế biến và chứa nhiều mỡ động vật; tăng cường nhiều thức ăn tươi, hoa quả và chất xơ để bảo vệ đường tiêu hóa.
Một chế độ dinh dưỡng đi kèm với các bài tập thể dục phù hợp và kiểm soát lượng mỡ cơ thể có thể phòng tránh tới 45% nguy cơ bị ung thư dạ dày, đại tràng và trực tràng.
Theo kết quả một nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Trung tâm ung thư Vanderbilt-Ingram (Mỹ) thực hiện và được đăng trên tạp chí Dinh dưỡng Mỹ (1/11/2012), phụ nữ uống trà xanh có thể giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt là ung thư dạ dày.
Các nhà khoa học đã tiến hành khảo sát khoảng 75.000 phụ nữ Trung Quốc từ độ tuổi trung niên trở lên. Kết quả là những ai càng sử dụng trà xanh thường xuyên thì nguy cơ mắc các bệnh ung thư đường tiêu hóa càng thấp.
Những người uống hai, ba tách trà xanh mỗi ngày (tương đương với ít nhất 150g trà xanh mỗi tháng) sẽ giúp giảm 21% nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa. Nếu uống trà xanh thường xuyên từ 20 năm trở lên, nguy cơ mắc các bệnh ung thư dạ dày giảm 27%, bệnh ung thư đại tràng, trực tràng sẽ giảm 29%.
Trà xanh chứa các chất tự nhiên bao gồm các thành phần chống oxy hóa và có thể ngăn chặn ung thư thông qua việc giảm các thương tổn DNA, ngăn cản sự hình thành và xâm lấn của khối u.

TRỌNG ĐỨC tổng hợp/DNSGCT